نسل فردا:هرچندکه شایدبین مسئولین اختلاف نظرهایی درخصوص افزایش نرخ ارز مرجع وجود داشت،ولی به هر حال نرخ ارز مرجع افزایش یافت ودولت برای اینکه محدودیت های احتمالی عرضه ارزبا نرخ مرجع نتواند خللی در واردات کالاها به خصوص کالاهای اساسی ایجاد نماید،اقدام به اولویت بندی کالا ها در10اولویت نمود و سپس 2اولویت اول رامشمول دریافت ارزبا نرخ ارزمرجع تشخیص داد  وچون سایر فعالان اقتصادی مجبورشدند که ارز موردنیازخودرا ازطریق بازارآزاد ارزتامین نمایند ، بدیهی است که این افزایش تقاضا می توانست باعث افزایش نرخ ارز شود بنابراین دولت جهت جلوگیری ازنوسانات وافزایش نرخ ارزابتدا تصمیم به راه اندازی بورس ارز گرفت ولی احتمالآباتوجه به خاصیت بورس که در آن قیمت ها براساس عرضه و تقاضا تعیین می شود و ازآنجاکه سیاست دولت و بانک مرکزی کنترل نرخ ارزو مدیریت بازارارز می باشدواحتمال داشت که با راه اندازی بورس ارزضمن ایجاد نوسانات مکرر درنرخ ارز،موجب کاهش نظارت دولت و بانک مرکزی برنرخ ارزو مدیریت بازارارزشود ،لذا دولت تصمیم گرفت تا به جای راه اندازی بورس ارز ،اقدام به راه اندازی اتاق مبادلات ارزی زیرنظر دولت و بانک مرکزی نماید،هرچندکه تاکنون اهداف راه اندازی این اتاق دقیقا مشخص نشده ولی احتمالآ این مرکزضمن تامین ارزمتقاضیان واجد شرایط اهداف دیگری ازجمله تاثیرگذاری بربازارارز وواقعی نمودن نرخ ارزهای رایج ، کاهش تدریجی نرخ ارز،کاهش اختلاف بین نرخ ارزرسمی و بازارآزاد وبه تبع آن حذف رانتهای احتمالی وهمچنین نظم بخشیدن به روند مبادلات تجاری وشفافیت درمیزان و آمارواردات رسمی رادنبال می کند.

انتظارات احتمالی فعالان اقتصادی از اتاق مبا دلات ارزی

هرچندکه درحال حاضرارزدربازارمبادلات ارزی ،دو درصد کمترازمیانگین نرخ روزقبل بازار آزاد تعیین می شودولی است که بدلیل برخی مشکلات فعلی ازجمله کافی نبودن میزان عرضه ارزوهمچنین طولانی بودن زمان طی پروسه اجرایی تخصیص ارز در اتاق مبادلات ارزی نسبت به بازارآزادرسمی وبااحتساب کارمزد دریافتی توسط مرکزمبادلات ارزی که می تواندباعث شودتا قیمت تمام شده ارزمبادلاتی نسبت به نرخ ارزدر بازار آزاد چندان تفاوتی نداشته باشد، لذا در صورتی که مشکلات فعلی این مرکز رفع نشودبرای مثال میزان عرضه ارزمبادلاتی افزایش نیابد وزمان طی شدن پروسه آن کاهش نیابد ، این عوامل باعث می شود تااستفاده از خدمات مرکز مبادلات ارزی برای فعالان اقتصادی ازجذابیت خاصی برخوردارنباشد و به همین خاطر ممکن است فعالان اقتصادی بخاطر تسریع در انجام اموروفعالیت های تجاری شان ،اقدام به تامین ارزاز بازار آزاد به جای مرکزمبا دلات ارزی نموده ،همین موضوعباعث افزایش تقاضا در بازارآزاد ارز وبه تبع آن افزایش نرخ ارزشود. بنابراین هرچند که هنوزقضاوت درمورد میزان تاثیرگذاری وموفقیت عملکرد اتاق مبادلات ارزی درتامین ارزوهمچنین تعیین و مدیریت نرخ ارز و میزان تحقق اهداف آن زود است ولی به نظر می رسد که باز هم بهترین راهکار برای تنظیم  ومدیریت بازارارز ،همچنان مدیریت ارزبصورت شناورمدیریت شده باشد .

احتمال استقبال صادرکنندگان بخش خصوصی ازاتاق مبادلات ارزی :

 هرچندکه کلیه دارندگان ارز می تواند ارزخود را زطریق اتاق مبادلات ارزی عرضه نمایند ولی احتمال دارد که صادرکنندگان بخش خصوصی بدلیل مشکلات فعلی در امر صادرات و همچنین مشکلات مربوط به ورود ارزبه داخل کشور،اقدام به عرضه ارزحاصل از صادرات خود دراتاق مبادلات ارزی به جای بازارآزادارزنکند،لذابه نظر میرسد لازم باشد تا مسئولین دولتی و بانک مرکزی جهت کنترل و مدیریت بیشتر بر نرخ و بازارارزنسبت به افزایشعرضه ارز با توجه به میزان تقاضای موجود در بازاراقدام نمایند تا از این طریق با متعادل نمودن میزان عرضه و تقاضا ، ازایجاد نوسانات مکررو افزایش نرخ ارز جلوگیری نمایند .

تاثیر نوسانات نرخ ارز برفعالیت های اقتصادی

با توجه به اینکه در حال حاضرارزبا سه نرخ یعنی نرخ مرجع ،نرخ مبادلاتی ونرخ بازارآزاد عرضه می شود،به نظر می رسد که اگر دولت و بانک مرکزی اقدام به عرضه  ارزبه میزان کافی نکند ممکن است به دلیل افزایش تقاضا ، نرخ ارزافزایش یابد وبدیهی است نوسانات مکررنرخ ارز می تواند باعث عدم امکان برنامه ریزی دقیق فعالیت های اقتصادی  و پیش بینی قیمت تمام شده و قیمت فروش محصولات و همچنین  غیرقابل توجیه شدن بسیاری از فعالیت های اقتصادی برای فعالان اقتصادی شود وبه یکی از نگرانی های اصلی فعالان اقتصادی تبدیل شود،ضمن اینکه هرگونه افزایش نرخ ارز می تواند باعث افزایش هزینه های تولید و افزایش بهای تمام شده محصولات شده وعلاوه برایجاد مشکلاتی برای واحدهای تولیدی مثل افزایش قیمت تمام شده محصولات، کاهش میزان تولید وکاهش میزان فروش و سوددهی شرکت ها ،می تواند برای مردم و مصرف کنندگان نیز بدلیل افزایش قیمت فروش کالاها و محصولات مشکل ایجادنماید،لذابه نظرلازم می رسد که دولت باید ضمن  مدیریت بازار ارز وافزایش میزان عرضه ارز در بازارباتوجه به میزان تقاضای ، نسبت به تعیین وتثبیت سیاست های مالی و پولی و ارزی متناسب با وضعیت اقتصادی جامعه اقدام نماید.

321